Prawo karne dla studentów prawa

Orzeczenia

admin — Sat, 14 Jun 2008 15:48:54 +0000

Zgodnie z art. 1 § 1 k.k.w. wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, karnym skarbowym i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia odbywa się według przepisów tego kodeksu. Prawo karne wykonawcze jest zatem zespołem norm prawnych regulujących wykonywanie kar, środków karnych i zabezpieczających orzekanych w postępowaniu karnym na podstawie norm prawa karnego materialnego. Częścią prawa karnego wykonawczego jest prawo penitencjarne, które normuje celowe wykonywanie kary pozbawienia wolności, zmierzające do resocjalizacji sprawcy.
W postępowaniu wykonawczym skazany posiada określony status prawny, na który składają się zarówno prawa, jak i obowiązki. Zachowuje on między innymi prawa i wolności obywatelskie, a ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy lub z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia, prawo do kontaktów ze światem zewnętrznym, właściwych warunków wykonywania kary, opieki zdrowotnej i socjalnej, swobody praktyk religijnych i innych praw określonych polskimi i międzynarodowymi standardami

Przestępstwa ścigane z urzędu

admin — Sat, 14 Jun 2008 15:47:31 +0000

Kodeks karny rozstrzyga w jaki sposób jest ścigane przestępstwo: z urzędu, na wniosek poszkodowanego. W kwestii ścigania przestępstwa na wniosek pokrzywdzonego należy wskazać, iż na wniosek pokrzywdzonego ścigane są także przestępstwa, które są popełnione na osobie najbliższej (art. 115 § 11 – bez ograniczeń w linii prostej).
Przestępstwa prywatnoskargowe – przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego; tu pokrzywdzony jest oskarżycielem w sprawie; prokurator może wkroczyć ze swoją misją, gdy wymaga tego interes publiczny; wówczas pokrzywdzony jest prokuratorem/oskarżycielem posiłkowym i stoi obok prokuratora publicznego. Dotyczy to wszakże przestępstw o niewielkim ciężarze gatunkowym, godzącym w osobiste dobro pokrzywdzonego: zniewaga i zniesławienie art. 216; naruszenie nietykalności cielesnej art. 217 § 3.
* zniesławienie – przestępstwo przeciwko dobremu imieniu, czci, przez które pokrzywdzony może stracić zaufanie społeczeństwa; ważne jest czy zarzut jest prawdziwy czy nie. Sam fakt prawdziwości tego czynu uchyla bowiem jego przestępczy charakter, ale gdy przestępstwa dokonano publicznie np. w TV, wówczas fakt prawdziwości jest niewystarczający. Musi by takiej sprawie orzeczenie sądu (art. 213). W każdym jednak przypadku nie może ono dotyczyć życia prywatnego. Wyjątek stanowi demoralizacja małoletniego i pedofilia – tu sfera życia prywatnego nie jest chroniona.
** zniewaga – zamach na godność człowieka np. wyzywanie kogoś. Tu nie można przeprowadzić dowodu prawdziwości czynu zgodnie z art. 214. Stąd też następuje skazanie kumultatywne. Należy przy tym wskazać, iż zniewaga może czynna lub słowna.
Zasadniczo w prawie karnym regułą jest ściganie przestępstw z urzędu.

Studia procesu

admin — Sat, 14 Jun 2008 15:45:23 +0000

I. Postępowanie przygotowawcze –
Śledztwo lub dochodzenie; organem prowadzącym lub zlecającym śledztwo jest prokuratura. Organem dochodzeniowym natomiast jest zasadniczo policja. Działa ona pod nadzorem prokuratora. Nie jest jawne. Podejrzany – ten, przeciw komu toczy się postępowanie od momentu postawienia zarzutu „in rem”, na tym etapie nie istnieje.
II. Postępowanie rozpoznawcze –
Prowadzone, jeżeli zebrany materiał dał podstawy dla wniesienia sprawy do sądu. Stroną jest oskarżyciel publiczny. Pokrzywdzony może tu wystąpić w różnych rolach – obok prokuratora lub tylko sam. Postępowanie sądowe in. rozpoznawcze w zasadzie jest jawne, przy czym na wniosek osoby pokrzywdzonej może być także niejawna.
Wyrok sądu I instancji może być zaskarżony do sądu II instancji.

* Hierarchia sądów:
o sąd rejonowy – I instancja;
o sąd okręgowy – I i II instancja;
o sąd apelacyjny – II instancja dla sądu okręgowego I instancji;
o sąd najwyższy – skargi i kasacja.

Funkcje prawa pocesowego

admin — Sat, 14 Jun 2008 15:44:06 +0000

Prawo karne procesowe pełni następujące funkcje:
Prakseologiczną – prawo to wskazuje najlepszą drogę do osiągnięcia celu, jakim jest zrealizowanie norm prawa karnego materialnego; jest ono wynikiem doświadczenia życiowego i osiągnięć nauki;
Gwarancyjną – prawo karne procesowe chroni prawa człowieka uwikłanego w proces;
Regulacyjną – normy tego prawa wyznaczają porządek czynności procesowych;
Materialnoprawną – wpływa na uregulowania w zakresie prawa karnego materialnego, zakreślając granice jego stosowania.

Dyspozycja przepisu karnego

admin — Mon, 14 Apr 2008 15:39:49 +0000

Dyspozycja przepisu karnego* – ze względu na sposób określonego zachowania dyspozycje można podzielić na:
· Nazwowe – wskazanie nazwy przestępstwa;
· Opisowe – opis zabronionego zachowania się i jego cech (znamion). Te z kolei dzielą się na:
o Kazuistyczne – szczegółowy, wyczerpujący opis;
o Syntetyczne;
· Proste;
· Złożone – dyspozycja alternatywna;
· Zupełne;
· Niezupełne – zależne lub blankietowe.
Sankcje** – można je podzielić następująco:
· Bezwzględnie nieoznaczone – wyłączne uznanie sędziego;
· Bezwzględnie oznaczone – sędzia to „wykonawca woli ustaw”;
· Względnie nieoznaczone – kara „od do”, pozostawia wybór sędziemu;
· Względnie oznaczone – granice grożącej kary, w ramach których sąd wymierza karę ściśle oznaczoną.

Prawo karne-pojęcia ogólne

admin — Fri, 14 Mar 2008 15:39:06 +0000

Podział prawa karnego:
1. karne materialne – k.k.;
2. karne procesowe – k.p.k. ;
3. karne wykonawcze – k.k.w.
Ad. 1
Zespół norm prawnych, określających czyny społecznie szkodliwe – przestępstwa, zasady odpowiedzialności za te czyny oraz kary, środki karne i środki zabezpieczające stosowane wobec ich sprawców.
Materialne prawo karne pełni następujące funkcje:
Ochronną;
Gwarancyjną;
Afirmacyjno – motywacyjną;
Prewencyjno-wychowawczą;
Sprawiedliwościową – społeczne poczucie sprawiedliwości;
Kompensacyjną (wiktymologia – nauka o ofiarach przestępstw); obowiązek naprawienia szkody.
Materialne prawo karne zawarte jest w kodeksie karnym z 6 czerwca 1997 r., który składa się z trzech części:
q Ogólnej;
q Szczególnej;
q Wojskowej.
Część ogólna to fundament prawa karnego, określa ona bowiem co jest przestępstwem, z jakich kategorii to ogólne pojęcie się składa (zbrodnie i występki), ustanawia zasady odpowiedzialności, formy popełniania przestępstwa (dokonanie, pomaganie, usiłowanie), okoliczności uchylające odpowiedzialność karną (instytucja obrony koniecznej – kontratyp przestępstwa: czyn bezkarny, nie będący przestępstwem; niemożność przypisania sprawcy winy – wynik niepoczytalności), a także okoliczności uchylające karalność, przy czym czyn pozostaje przestępstwem (przedawnienie, ustawowa klauzula niekaralności). Cześć ogólna wskazuje także system kar, środków karnych, w tym także środków probacyjnych, polegających na poddaniu sprawcy próbie w postaci warunkowego umorzenia postępowania, warunkowego zawieszenia wykonania kary i warunkowego przedterminowego zwolnienia skazanego, a także środki zabezpieczające i środki leczniczo – izolacyjne oraz środki o charakterze odwykowym (uzależnienia) jak też zabezpieczające typu administracyjnego.
Należy tu zauważyć, iż Kodeks karny z 1997 roku nie zawiera tradycyjnego podziału na kary zasadnicze i kary dodatkowe. Zamiast tego mamy kary i środki karne, przy czym katalog kar obejmuje grzywnę, ograniczenie wolności, zwykłą karę pozbawienia wolności – w granicach ustawowych 1 miesiąc – 15 lat, oraz, jako szczególne kary pozbawienia wolności: 25 lat i dożywocie. Katalog środków karnych jest natomiast obszerniejszy i obejmuje: pozbawienie praw publicznych, określone zakazy, przepadek przedmiotów, pozbawienie korzyści z przestępstwa, obowiązek naprawienia szkody – nawiązka, świadczenie pieniężne.
W części tej znajduje się nadto regulacja co do zasad wykonywania kar i środków karnych oraz granic ustawowych, skutki uchylania się od tych środków (szczególnie – zaostrzenie odpowiedzialności karnej recydywistów (sprawców powracających na drogę przestępczą) oraz odrębne zasady działania sprawców przestępstw w ramach przestępczości zorganizowanej. Dalej są przepisy o obowiązywaniu ustawy karnej przy zmianie ustawodawstwa, o przestępstwach popełnianych za granicą i inne: przedawnienie „zatarcie” skazania. I wreszcie przedostatni rozdział części ogólnej to tzw.: słowniczek wyrażeń ustawowych – pojęcia tu wyjaśnione mają charakter powszechnie obowiązujący.
Część szczególna składa się z 22 rozdziałów, jest zatem bardzo rozbudowana. Zawiera poszczególne kategorie przestępstw in. typy rodzajowe przestępstw. Poszczególne ich typy grupowane są w rozdziały według wspólnego przedmiotu ochrony, co ukazują już same tytuły rozdziałów.
Budowa przepisów części ogólnej i szczególnej jest zupełnie inna. W części ogólnej są bowiem przepisy zawierające definicje ustawowe – dyrektywy stosowania prawa in. dyrektywy operacyjne prawa intertemporalnego . Przepisy części szczególnej mają natomiast charakterystyczną budowę dwuczłonową:
DYSPOZYCJA – określenie czynu zabronionego;
KARA – sankcja grożąca za popełnienie czynu zabronionego.
Przepis części szczególnej zawsze składa się z określenia czynu zabronionego oraz sankcji, czyli kary lub kar grożących za jego popełnienie. Nie da się przy tym zastosować przepisów części szczególnej dotyczących odpowiedzialności za poszczególne typy przestępstw bez uwzględnienia części ogólnej – tam są wszystkie reguły odpowiedzialności i modyfikacje, bez których żaden przepis części szczególnej nie ma zastosowania. Fundamentem prawa karnego jest bowiem część ogóln